مرضيه محمدزاده
1354
دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي )
سيد على موسوى گرمارودى سيّد على موسوى گرمارودى فرزند سيّد محمّد على در سال 1320 ه . ش در قم متولّد شد . پدرش از عالمان دين بود . او تحصيلات خود را تا دورهى متوسطه در قم گذراند . هفده ساله بود كه به اتّفاق پدرش به مشهد عزيمت نمود و به تحصيل علوم عربى و ادبى پرداخت و پس از چهار سال به قم بازگشت و به فعاليت سياسى پرداخت . بعد از واقعهى پانزدهم خرداد به تهران رفت و به عنوان مدرّس در دبيرستان علوى به تدريس مشغول شد و در طى اين مدّت توانست علاوه بر ديپلم رياضى كه داشت ، ديپلم ادبى خود را كسب كند . در سال 1345 به دانشكده حقوق راه يافت و به اخذ درجه ليسانس نائل آمد . در سال 48 نخستين دفتر شعر خود را به نام « عبور » انتشار داد و در طى همين ايّام بود كه با دكتر شريعتى و جلال آل احمد آشنا شد . در سال 1352 توسّط ساواك دستگير و بعد از طى چهار سال محكوميت از زندان آزاد شد و بعد از آزادى از زندان دو مجموعه از اشعار وى به نامهاى « سرود رگبار » و « در سايه سار نخل ولايت » را منتشر نمود . كانون فرهنگى نهضت اسلامى را به اتفاق خانم طاهره صفّار زاده راه اندازى كرد و به عنوان دبير اوّل اين كانون انتخاب شد . در اين رابطه با جمعى از مبارزين و فعّالان سياسى از جمله مير حسين موسوى ، زهرا رهنورد ، شهيد دكتر باهنر ، دكتر توسّلى و دكتر شريعتمدارى در صف واحد همكارى داشت . بعد از پيروزى انقلاب به مدّت يكسال مجله گلچرخ كه ضميمهى ادبى روزنامهى اطّلاعات بود را اداره نمود . گرمارودى دورهى دكتراى ادبيات را نيز گذراند و شرح زندگى و ديوان اديب الممالك فراهانى به عنوان رسالهى دكترى وى پذيرفته گرديد . وى در سرودن انواع شعر توانايى دارد امّا طبعش بيشتر به سرودن شعر نو متمايل است و از ميان قالبهاى شعرى ، در شعر آزاد بىوزن امّا متوازن استادتر و هنر آورتر است و در قالبهاى كلاسيك در قصيده دستى تواناتر دارد . گرمارودى در شعر زبانى مستقل و مختص به خود دارد . تركيبات و تعبيرات و وصفهاى او از حالات و احوال درونى و اعتقادى انسان ، و اوصاف و تعابير او از طبيعت ، از توانايى و آگاهى او بر ادب و شعر قديم و جديد حكايت دارد . گرمارودى از پيشتازان شعر مذهبى قبل از انقلاب است . اشعار او با درون مايه مذهبى در شعر نو درخشان و كم نظير است و مىتوان او را نامآورترين شاعر معاصر در زمينهى خلق اشعار دينى محسوب نمود به ويژه دو شعر « خط خون » او كه در رثاى سالار شهيدان و « در ساير سار نخل ولايت » كه در منقبت و مرثيت حضرت على ( ع ) سروده است در اوج و قلّهى رفيعى قرار دارند كه در شعر نو سابقهاى بر اين درخشانى يافت نمىشود . اين دو شعر كم نظير هم قوّت قريحه و هم صلابت ايمانى و غيرت دينى شاعر را نشان مىدهد . آثار : مجموعههاى منظوم دكتر گرمارودى عبارتند از « عبور » ، « سرود رگبار » ، « فصل مردان سرخ » ، « در سايه سار نخل ولايت » ، « خط خون » ، « چمن لاله » ، « تا ناكجا » ، « باران اخم » و « گزينه اشعار » آثار منثور او عبارتند از « در مسلخ عشق » ، « با تاريخ » ، « شرح زندگى بافقى » ، « شرح و تلخيص شاهنامه » ، « جوشش و كوشش در شعر حافظ » ، « بررسى ادبيات معاصر » . - * -